Vitamines
Vitamines en mineralen zijn nodig voor een normale groei en ontwikkeling, en om gezond te blijven. Vitamines leveren geen energie. Lees meer over vitamines
Wat zijn vitamines?
Vitamines zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te kunnen werken. Je hebt er maar kleine hoeveelheden van nodig, maar ze zijn wel onmisbaar. Je lichaam kan de meeste vitamines niet zelf (of niet genoeg) aanmaken, daarom moet je ze via voeding binnenkrijgen.
Er zijn verschillende soorten vitamines, elk met hun eigen specifieke rol. Bijvoorbeeld:
- Vitamine A: is betrokken bij de aanmaak van de cellen in je huid, haar, tandvlees, luchtpijp en longweefsel. Vitamine A draagt bij aan een gezonde huid.
- Vitamine C: is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en van collageen. Vitamine C beschermt als antioxidant je lichaamscellen tegen schade. Ook is vitamine C nodig voor de opname van ijzer en het in stand houden van de weerstand.
- Vitamine D: zorgt ervoor dat calcium en fosfor uit eten goed worden opgenomen en worden vastgelegd in de botten en tanden tijdens de groei. Vitamine D speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van een goede spierfunctie. Vitamine D is van belang voor een goede werking van het immuunsysteem.
- Vitamine E: beschermt als antioxidant de cellen, celwand, bloedbaan en weefsel. Van nature is vitamine E de meest voorkomende vitamine in de huid.
- Vitamine K: is nodig voor een goede bloedstolling. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat deze vitamine een rol speelt bij de aanmaak van botten.
- B-vitaminen (zoals B1, B2, B3, B6, B12): De B-vitamines hebben veel belangrijke functies in je lichaam, waaronder het omzetten van voedsel in energie. Vitamine B1 (thiamine), B6 (pyridoxine) en B12 (cobalamine) dragen in belangrijke mate bij aan het behoud van een gezond zenuwstelsel.
Ons lichaam kan zelf meestal niet genoeg vitaminen aanmaken, dus moeten we ze uit voeding of vitamine supplementen halen. Gebalanceerde voeding helpt ervoor te zorgen dat je de juiste hoeveelheid vitamines binnenkrijgt om jouw lichaam goed te laten functioneren.
Heb je vitamine supplementen nodig?
De reden waarom iemand vitaminesupplementen gebruikt is ervoor te zorgen dat je essentiële vitamines binnenkrijgt die mogelijk ontbreken in je voeding. Er zijn 13 essentiële vitamines, geclassificeerd als wateroplosbaar (bijv. vitamine C, B-vitamines) of vetoplosbaar (vitamine A, D, E, K).
Hoewel een evenwichtige en gevarieerde voeding over het algemeen de beste manier is om deze voedingsstoffen binnen te krijgen, kunnen bepaalde factoren bijdragen aan vitaminetekorten. Deze factoren zijn onder andere:
- Een speciaal dieet: Als je een speciaal dieet volgt, zoals veganistisch of als je geen of beperkt groente eet, kan het lastig zijn om alle essentiële vitamines alleen uit voeding te halen.
- Medische aandoeningen: Sommige medische aandoeningen kunnen van invloed zijn op de opname van voedingsstoffen, de stofwisseling of kunnen de vraag van het lichaam naar bepaalde vitaminen vergroten. Als je problemen hebt met de opname van voedingsstoffen, bijvoorbeeld door maagdarmaandoeningen of stofwisselingsziekten, kun je baat hebben bij vitaminesuppletie.
- Leeftijd: De vitamine behoeften van mensen kunnen variëren op basis van leeftijd. Kinderen, zwangere vrouwen, oudere volwassenen en mensen die lichamelijk actiever zijn kunnen andere behoeften hebben aan specifieke vitamines.
- In welke regio je woont: Blootstelling aan zonlicht, dat essentieel is voor de vitamine D-synthese in de huid, kan op bepaalde plekken in de wereld beperkt zijn, vooral tijdens de wintermaanden. In dergelijke gevallen kan een vitamine D-supplement worden aanbevolen.
- Leefstijl: Een bepaalde levensstijl zoals overmatig alcoholgebruik of roken, kunnen de behoefte van het lichaam aan specifieke vitamines vergroten.
- Zwangerschap en borstvoeding: Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben mogelijk extra vitamines nodig om de gezondheid van zowel de moeder als de zich ontwikkelende foetus of zuigeling te ondersteunen.
Wateroplosbare en vetoplosbare vitamines
Het belangrijkste verschil tussen wateroplosbare en vetoplosbare vitamines ligt in hun oplosbaarheid en opslag in het lichaam. Hier zijn de kenmerken van elk type vitamine:
Wateroplosbare vitamines
- Type vitamines: Vitamine C en de B-vitaminen (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12).
- Oplosbaarheid: Oplosbaar in water.
- Opname: Worden gemakkelijk opgenomen in de bloedbaan via de darmen.
- Opslag: Worden niet significant opgeslagen in het lichaam; overschotten worden meestal uitgescheiden via urine.
- Dagelijkse behoefte: Moeten regelmatig via voeding worden ingenomen omdat het lichaam ze niet lang kan vasthouden.
- Risico op toxiciteit: Overmatige inname wordt meestal uitgescheiden en veroorzaakt zelden toxiciteit.
Vetoplosbare vitamines
- Type vitamines: Vitamine A, D, E, K.
- Oplosbaarheid: Oplosbaar in vetten en oliën.
- Opname: Vereisen vetten voor optimale opname; worden opgenomen in de darmen en vervolgens via de lymfevaten naar de bloedbaan getransporteerd.
- Opslag: Kunnen worden opgeslagen in vetweefsel en in de lever; het lichaam kan ze gedurende langere tijd vasthouden.
- Dagelijkse behoefte: Minder frequente inname nodig omdat het lichaam ze kan opslaan.
- Risico op toxiciteit: Overmatige inname kan leiden tot ophoping in het lichaam, wat kan leiden tot toxiciteit.
Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen?
Vitaminen en mineralen zijn beide essentiële voedingsstoffen, maar ze verschillen in oorsprong en eigenschappen. Vitaminen zijn organische stoffen die door planten en dieren worden aangemaakt. Mineralen zijn anorganische elementen die van nature voorkomen in de aarde en het water. Planten nemen deze mineralen op uit de bodem, waarna ze via plantaardige en dierlijke voeding in ons lichaam terechtkomen.
Een belangrijk verschil is dat vitamines gevoeliger zijn voor invloeden van buitenaf. Ze kunnen deels verloren gaan door verhitting, licht, zuurstof of langdurige opslag. Mineralen behouden hun chemische structuur en zijn daardoor stabieler tijdens koken en bewaren. Het lichaam heeft sommige mineralen, zoals calcium en magnesium, in relatief grotere hoeveelheden nodig voor onder andere botten, spieren en zenuwen, terwijl vitamines meestal in kleinere hoeveelheden nodig zijn om lichaamsprocessen goed te laten verlopen.
Haal ik voldoende vitamines uit mijn voeding?
Om voldoende vitamines uit je voeding te halen, is het belangrijk om gevarieerd te eten. Als je gevarieerd eet, dan maak je steeds andere keuzes binnen de belangrijke voedselgroepen. Dus je eet elke dag anders. Hier volgen enkele algemene tips:
1. Eet verschillende soorten groenten en fruit: Deze voedingsmiddelen bevatten verschillende vitamines en mineralen. Lekker variëren met verschillende kleuren groenten en fruit omdat verschillende kleuren vaak wijzen op verschillende voedingsstoffen.
2. Eet volkoren graanproducten: Volkorenproducten bevatten B-vitaminen, ijzer en vezels. Kies voor volkorenbrood, zilvervliesrijst, quinoa en havermout.
3. Verschillende soorten eiwitten: Zorg ervoor dat je voldoende eiwitten binnenkrijgt, omdat deze vaak ook belangrijke vitaminen bevatten. Denk aan vis, mager vlees, eieren, zuivelproducten, peulvruchten en noten.
4. Zuivel of zuivelvervangers: Zuivelproducten zijn een goede bron van calcium en vitamine D. Als je geen zuivel eet, zorg dan voor alternatieve bronnen van deze voedingsstoffen.
5. Vitamine D: Deze vitamine wordt deels aangemaakt door blootstelling aan zonlicht. Zorg voor voldoende zonlicht of overweeg een vitamine D-supplement als je blootstelling aan de zon beperkt is.
6. B-vitaminen: Deze zijn te vinden in vlees, gevogelte, vis, eieren, zuivelproducten en volkoren graanproducten.
7. Vitamine C: zit in fruit als kiwi, aardbeien en mango groente als spruitjes, rode paprika, boerenkool en broccoli.
Is het verstandig om elke dag multivitamine te slikken?
Hoewel het onderzoek naar Multivitamines lopende is, heeft niet iedereen baat bij dagelijkse multivitaminen. De waarheid is dat multivitaminen weinig voordeel bieden als je een gezonde eter bent. Het eten van veel verschillende soorten gezonde voedingsmiddelen is de beste aanpak om je lichaam te voorzien van de essentiële voedingsstoffen.
Welke vitamines dagelijks slikken?
Welke vitamines je nodig hebt, verschilt per persoon. Dit hangt onder andere af van je leeftijd, geslacht, gezondheid en wat je dagelijks eet. In principe haal je vitamines het liefst uit normale voeding, omdat die naast vitamines ook mineralen, vezels en andere nuttige stoffen bevat.
Als je echter overweegt om vitaminesupplementen te nemen, dan zijn hier enkele algemene aanbevelingen voor bepaalde groepen mensen:
- Multivitamine: Een multi met een combinatie van verschillende vitamines en mineralen kan een handige manier zijn om mogelijke tekorten in je voeding aan te vullen. Kies er een die geschikt is voor je leeftijd en geslacht.
- Vitamine D: Vooral belangrijk als je weinig in de zon komt. Vitamine D is belangrijk voor de gezondheid van je botten en je weerstand. Veel mensen krijgen niet genoeg vitamine D uit zonlicht alleen, vooral tijdens de wintermaanden.
- Vitamine B12: Nodig voor je bloed en zenuwen. Het komt voornamelijk voor in dierlijke producten, dus vegetariërs en veganisten moeten mogelijk B12 supplementen slikken.
- Folaat (foliumzuur): Vooral belangrijk voor zwangere vrouwen of vrouwen die van plan zijn zwanger te worden, omdat het neurale buisdefecten (open schedel, open ruggetje) bij zich ontwikkelende foetussen helpt voorkomen.
- IJzer: belangrijk om bloedarmoede door ijzertekort te voorkomen, vooral voor menstruerende vrouwen, zwangere vrouwen en vegetariërs. Overmatige ijzerinname kan echter schadelijk zijn, dus het is essentieel om je waarden te laten controleren voordat je supplementen gaat gebruiken.
- Calcium: belangrijk voor gezonde botten. Het wordt vaak aanbevolen voor vrouwen, vooral vrouwen in de postmenopauze.
- Omega-3 vetzuren: Hoewel het geen vitamine is, hebben de omega 3-vetzuren EPA en DHA een gunstige werking op het hart bij een dagdosering van minimaal 250 mg van beide. DHA is goed voor de hersenen en het gezichtsvermogen bij een minimale dagdosering van 250 mg. Ze zitten in vette vis zoals zalm, maar als deze voedingsmiddelen niet in je voeding voorkomen, kun je visoliesupplementen overwegen.
Welke vitamine mis je als je moe bent?
Vermoeidheid kan veel verschillende oorzaken hebben en is niet altijd het gevolg van een tekort aan vitamines of mineralen. Factoren zoals slaap, stress, voeding, beweging en algemene gezondheid spelen hierbij een belangrijke rol. Toch zijn er voedingsstoffen die een erkende functie hebben in de energiestofwisseling en het functioneren van het lichaam.
Wanneer je langdurig vermoeid bent, kan het zinvol zijn om te kijken of je via voeding voldoende van deze voedingsstoffen binnenkrijgt:
-
Vitamine B-complex:
B-vitamines zoals B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9 en B12 dragen bij aan een normaal energieleverend metabolisme en helpen het lichaam energie uit voeding vrij te maken.
Bij een vitamine B12 tekort kan je huisarts vitamine B12 tabletten adviseren. Neem 3 maanden lang elke dag een tablet van 1000 mcg. Houd goed in de gaten hoe je je voelt “tussen de oren”. - IJzer: Een gezonde voeding, rijk aan ijzer, helpt mee het tekort aan ijzer te voorkomen of te verminderen. IJzer ondersteunt het energieniveau en helpt bij vermoeidheid.
- Vitamine D: Vitamine D speelt een rol bij het behoud van normale spierfunctie en het immuunsysteem. Er is geen bewezen link tussen een vitamine D-tekort en extreme vermoeidheid.
- Magnesium: Magnesium is goed voor de werking van de spieren, draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid en draagt bij aan geestelijke veerkracht.
- Vitamine C is niet alleen belangrijk voor je immuunsysteem, maar draagt ook bij tot vermindering van vermoeidheid en moeheid.
Vitamines kopen bij Bodystore
Bij Bodystore vind je vitamines van verschillende merken waaronder de vitamines van NOW Foods. Bestel je vitamines vandaag nog bij Bodystore. Als je op werkdagen voor 21.00 uur bestelt, dan heb je je bestelling de volgende al dag in huis. Gratis bezorgd vanaf 49 euro.