Niacine: wat is het en waar is het goed voor?

Niacine, ook bekend als vitamine B3, is een belangrijke voedingsstof. In feite heeft elk deel van je lichaam het nodig om goed te kunnen functioneren. Niacine heeft verschillende functies, het is belangrijk voor de energievoorziening van het lichaam en de aanmaak van vetzuren. Daarnaast is vitamine B3 (niacine) goed voor het geheugen, concentratievermogen en het zenuwstelsel. Het kan echter ook ernstige bijwerkingen veroorzaken als je hoge doseringen neemt.

Wat is niacine?

Niacine (ook bekend als vitamine B3) is een van de in water oplosbare B-vitamines. Het komt voor in 2 vormen: nicotinezuur en nicotinamide, wat ook bekend staat als niacinamide. In water oplosbare vitamines worden naar de weefsels van het lichaam vervoerd, maar worden niet in het lichaam opgeslagen. Je moet er dus voor zorgen dat je ze regelmatig binnenkrijgt. Niacine is van nature aanwezig in vele voedingsmiddelen, en verkrijgbaar als voedingssupplement.

Hoe werkt niacine in het lichaam?

Alle weefsels in het lichaam zetten opgenomen niacine om in zijn belangrijkste actieve vorm, het co-enzym nicotinamide adenine dinucleotide (NAD). Meer dan 400 enzymen hebben NAD nodig om reacties in het lichaam te katalyseren, wat meer is dan voor enig ander van vitamine afgeleid co-enzym. NAD wordt ook omgezet in een andere actieve vorm, het co-enzym nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat (NADP), in alle weefsels behalve skeletspieren.

NAD is van groot belang bij alle stofwisselingsprocessen. NAD is voornamelijk betrokken bij katabole reacties die de potentiële energie in koolhydraten, vetten en eiwitten overdragen aan adenosinetrifosfaat (ATP), de primaire energiebron van de cel.

NAD is ook vereist voor enzymen die betrokken zijn bij belangrijke cellulaire functies, zoals DNA-reparatie, sturing van de genexpressie en het doorgeven van signalen binnen een cel. NADP daarentegen maakt anabole reacties mogelijk, zoals de synthese van cholesterol en vetzuren, en speelt een cruciale rol bij het in stand houden van de antioxidantfunctie.

Verschil nicotinezuur en nicotinamide

Nicotinezuur (ook bekend als niacine) is vitamine B3, dat van nature in voedsel voorkomt. Nicotinamide, ook bekend als niacinamide, is het amide van nicotinezuur. Het is een biologisch belangrijke stof als component van het co-enzym NAD, dat een rol speelt bij stofwisselingsprocessen.

Niacine (nicotinezuur) wordt vaak gebruikt om een hoog cholesterolgehalte te behandelen.

Nicotinamide (niacinamide) wordt gebruikt om artritis en pellagra te behandelen. Nicotinamide wordt ook gebruikt als vitaminesupplement en veroorzaakt niet de flushing die vaak wordt geassocieerd met niacine.

Waar is niacine goed voor?

- Helpt bij vermoeidheid
- Goed voor het geheugen en concentratievermogen
- Voor het behoud van een gezonde huid
- Gunstig voor een goede geestelijke balans

In welke voeding zit niacine?

Niacine (voornamelijk als nicotinamide) zit in onder meer lever, vis (zalm, tonijn en ansjovis), kip, kalkoen, varkensvlees, rundvlees, champignons, bruine rijst, pinda's, avocado's, groene erwten en avocado's.

voornamelijk als nicotinamide. Verder kan het lichaam zelf niacine aanmaken uit het aminozuur tryptofaan. Tryptofaan is een onderdeel van alle eiwitten die in voeding zitten.

Niacine supplementen

Er zijn drie vormen van niacine verkrijgbaar als supplement: Nicotinezuur (“gewone” niacine), nicotinamide (niacinamide) en Inositol hexanicotinaat (niacine flush free).

De meeste onderzoeken naar het effect van niacine op de cholesterolspiegel hebben betrekking op het gebruik van nicotinezuur. Hoewel niacinamide en inositol hexanicotinaat populaire vormen van niacine zijn vanwege het ontbreken van de flush (rode huid, blozen, warm worden en jeuk) is er zeer weinig bewijs dat deze vormen van niacine de cholesterolspiegel kunnen verlagen.

Niacine tekort (vitamine B3 tekort)

Een tekort aan niacine kan leiden tot pellagra. Dat is een ziekte waar je huidaandoeningen, diarree en dementie van kunt krijgen. De kans op een tekort is in de westerse samenleving heel erg klein. Het eten hier bevat een ruime hoeveelheid niacine (bron: Voedingscentrum). Een tekort aan vitamine B3 treedt niet zo snel op, omdat het lichaam deze vitamine uit het aminozuur tryptofaan zelf kan maken.

Niacine bijwerkingen

Niacine supplementen kunnen bijwerkingen hebben. Bijwerkingen kunnen zijn: roodheid en opwarming van uw gezicht (blozen), diarree, misselijkheid, braken, jeuk. Als deze effecten mild zijn, kunnen ze binnen een paar dagen of een paar weken verdwijnen. Als ze ernstiger zijn of niet verdwijnen, neem dan contact op met uw arts of apotheker. Bel onmiddellijk uw arts als u ernstige bijwerkingen heeft, bv spierzwakte of leverproblemen.

Niacine interacties

Voorbeelden van geneesmiddelen die interacties met niacine kunnen veroorzaken zijn cholesterol medicijnen (bv (Simvastatine, Atorvastatine en rosuvastatin) en galzuurbindende harsen (bv Colestid, colestipol).

Aanbevolen hoeveelheden Niacine

Hoeveel niacine heb je dagelijks nodig om gezond te blijven?

- Volwassen mannen: 18mg per dag
- (Zwangere) vrouwen: 18mg per dag

De bovenstaande doseringen zijn de aanbevolen doseringen van de gezondheidsraad.

Aanvaardbare bovengrens

Omdat een te hoge niacine-inname negatieve gezondheidseffecten heeft, heeft de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA) een aanvaardbare bovengrens voor niacine vastgesteld. Hoeveel niacine je maximaal mag binnenkrijgen, hangt af van de vorm waarin het aanwezig is, nicotinezuur of nicotinamide. Voor nicotinezuur ligt de aanvaardbare bovengrens veel lager dan voor nicotinamide omdat het een bloedvat-verwijdend effect heeft. (bron: Voedingscentrum)

Voor vitamine B3 is een maximum hoeveelheid per dag vastgesteld: max. 900 mg nicotinamide en max. 10 mg nicotinezuur. (volwassenen van 18 jaar en ouder).

Categorieën: Vitamines
Kunnen wij je verder helpen?